fbpx

Farerskie dialekty w muzyce: usłysz Wyspy Owcze!

Wielowiekowy ustny przekaz języka farerskiego wraz z izolacją wysp i poszczególnych osad wykształcił na małym atlantyckim archipelagu liczne farerskie dialekty.

Mógłbym w tym miejscu przytoczyć liczne przykłady różnic w wymowie i wyliczać dialekty poszczególnych części archipelagu. Od czego jednak mamy główny towar eksportowy Wysp Owczych – muzykę?

Dziś na warsztat weźmiemy litery i oraz í. Wybór wykonawców nie jest przypadkowy. Główna linia podziału dialektycznego przebiega niemal środkiem archipelagu: część północną reprezentuje Eivør Pálsdóttir, środkową stołeczną Kári Sverrisson (na gościnnych występach u chłopaków z ORKA), a południową Hamradun z Suðuroy.

Farerskie dialekty w muzyce: północ, czyli Eysturoy

W utworze Í Tokuni (We mgle) słyszymy Eivør śpiewającą pierwsze wersy:

gangi í tokuni
eina í djúpu kvirruni.

Słyszymy í (w roli zaimka w) wyśpiewywane jako [uj], zaś końcowe i jako [y].

Farerskie dialekty w muzyce: środek, a więc Tórshavn

Kári Sverrisson na pierwszym albumie zespołu ORKA siedział na drucianym koszu i stercie gazet. W utworze Livandi oyða (Żyjące pustkowie) śpiewa pod koniec (od 02:47):

Myndin av hesum skarpa landslagi í heilabørkini
Veit ikki hvar mítt mark gongur.

Kończące słowa litery i wymawiane są jako [e], a nie – jak u Eivør [y].

Farerskie dialekty w muzyce: południe, to znaczy Suðuroy

Pól Arni Holm w refrenie utworu Sneppan śpiewa:

Í deyðans døkka dimma dali
Ljós lívsins er sløkt.
Lív í leiki dystin tapti
Svarta deyðans økt.

Warto zwrócić uwagę na kilka różnic między północnym a południowym, suðurojskim dialektem. Kończące słowa litera i wybrzmiewa wyraźnie jako [e], zaś samotne í słyszymy jako dwugłoskę [łi] (wewnątrz wyrazów nadal jednak wymawiana jest jako [uj]).

Więcej o języku farerskim napisałem w artykule  Føroyskt – wstęp do języka farerskiego; sięgnij, jeśli chcesz dowiedzieć się innych ciekawostek na jego temat  🇫🇴

Maciej