lew hebrajski nagrobek
lew hebrajski nagrobek

Lew w tradycji i języku hebrajskim

Lew w języku hebrajskim ma aż kilka synonimów – ten fakt podkreślano nawet w Talmudzie babilońskim (Sanhedrin 95a). Liczba słów na oznaczenie lwa świadczy o jego ważnej roli w tradycji żydowskiej.

lew hebrajski - grób Izaaka Lurii o przydomku Arje czyli lew
grób Izaaka Lurii o przydomku Arje czyli lew

Lwy często pojawiały się na kartach biblijnych, dzisiaj jednak już nie występują w Ziemi Izraela. Ostatnie lwy zostały wybite przez krzyżowców, jednak pamięć o nich pozostała w kulturze żydowskiej. Taki przydomek nosił najbardziej znany kabalista Izaak „Ari” Luria (na jego nagrobku w Safed widzimy właśnie jego przydomek „ha-Ari ha-Kadosz” – czyli Święty Ari/ Święty Lew). Słowo ארי (ari) znaczy „lew”, innym słowem oznaczającym lwa jest na przykład לביא (lawi), które brzmi całkiem znajomo, gdyż europejskie lion, Löwe, lew itp. „przywędrowały” z języków semickich. Lew to również znak plemienia Judy, ludu Izraela – znajduje to odzwierciedlenie w żydowskich imionach z przeszłości: Żydzi często nosili kilka imion o podobnym znaczeniu (np. w rożnych językach), dlatego można było spotkać np. Cwi Hirsza (‘jelenia jelenia’) lub Jehudę Arie Lejba (Jehuda to imię hebrajskie, od którego bierze się nazwa narodu żydowskiego – Jehudim, a którego symbolem jest lew; arje to lew po hebrajsku, a Lejb to jidyszowe imię też oznaczające lwa). Nic dziwnego, że przedstawienie lwa znajdujemy często na cmentarzach – lew może tam symbolizować potęgę, siłę, wyzwolenie i odkupienie. Na nagrobkach lwy nierzadko podtrzymują koronę czy zwoje Tory.

lew hebrajski archeologiczne
lew hebrajski – znalezisko archeologiczne

Warto też wspomnieć o pewnym znalezisku archeologicznym, mianowicie pieczęci z XI stulecia przed naszą erą, na której znajduje się przedstawienie człowieka walczącego z lwem. Część badaczy domniemuje, że może to być odniesienie do Samsona, który według biblijnej księgi Sędziów (przyrzeczenie o niestrzyżeniu włosów miało zapewniać mu niezwykłą siłę) pokonał gołymi rękoma lwa . Brak żadnej broni towarzyszącej postaci na pieczęci mogłoby potwierdzać taką hipotezę. Natomiast to, że silny heros mógł się równać z takim zwierzęciem jak lew przekazuje nam też coś o postrzeganiu lwa jako zwierzęcia silnego i wyjątkowego.  W języku amharskim i ge’ez (należą do etiopskiej rodziny języków semickich) wyraz አርዌ (ʾärwe) pochodzi od tego samego protosemickiego rdzenia i oznacza po prostu zwierzę. Być może więc na terenach zamieszkanych w odległej starożytności przez Semitów lew był po prostu prototypem zwierzęcia.


Lew w języku hebrajskim

Lew w języku hebrajskim:

  1. אריה (arie)
  2. ארי (ari)
  3. לביא/ לביאה (lawi – r.m., lewja – r.ż.)
  4. כפיר (kfir, 'lwiątko’)
  5. שחל (szachal)
  6. ליש (lajisz, spokrewnione z arabskim ليث lejoth)
  7. שחץ (szachac, pojawia się w księdze Hioba 28,8)
    Więcej na ten temat: http://hebrew-academy.org.il/2015/03/02/האריה-ושמותיו/

Lew i słówka podobne (nauka przez skojarzenia):

Słówka hebrajskie można się uczyć zwracając uwagę na to, że niektóre brzmią podobnie. Można do tego spróbować je narysować tak jak uczestniczka zajęć z hebrajskiego online, które oferujemy w Klubie Hebrajskim (możesz napisać >>wiadomość z pytaniem o kurs hebrajskiego <<).

Na rysunku widzimy psa (keLEW), który ma grzywę jak LEW (lwica t0 LEWja) i dorysowane serduszko (LEW) – powiada się, że pies (keLEW) ma w sobie serce (LEW), bo to bardzo kochające zwierzę. Poza tym mogą być jeszcze serca (LEWawot) oraz placki ziemniaczane (LEWiwot), na które może być łasy 😉

lew w hebrajskim
lew w hebrajskim – rysunek od instagram.com/psztymulec

Dodatkowe słownictwo:

מלך החיות – melech he-chajot – 'król zwierząt’;
סמל לכוח, לגבורה ולשלטון – semel lekhoach, li-gwura u-le-szilton– symbol siły, odwagi i władzy;
רעמה- raama– grzywa;
שאגה- szeaga– ryk;
פרווה- parwa– futro;
אריות חתולים מתמתחים, צדים, אוכלים, שותים מים, מטפלים בגורים מפהקים ומפהקים – ariot chatulim mitmatchim, cadim, ochlim, szotim majim, mefahakim u-metaplim be-guri – 'lwy są kotami, które się rozciągają, polują jedzą, piją wodę, opiekują się młodymi i ziewają’.

kurs hebrajskiego

Paweł Chról

⭐ Jeśli chcesz się uczyć hebrajskiego (dostępne są np. LEKCJE ONLINE lub inna forma wsparcia językowego) lub coś przetłumaczyć itp... - możesz się kontaktować przez stronę Klub Hebrajski. ⭐ KLUB HEBRAJSKI: https://www.facebook.com/KlubHebrajski i https://www.instagram.com/klubhebrajski/ - strona dotycząca języka hebrajskiego i szeroko rozumianej kultury żydowskiej. ⭐ O MNIE: filozof, judaista, tłumacz, pracuje na co dzień z hebrajskim. Interesuje się antropologią i filozofią języka, filozofią podmiotowości, a także żydowską tradycją religijną. Organizator I Ogólnopolskiego Kongresu Młodych Badaczy Semitystów. Na pokładzie Językowej Siłki od samego początku 💖

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Halo rodzice! Trwa premierowa promocja poradnika „Rozwój w dwóch językach: 50 pytań i odpowiedzi.”