fbpx
język hebrajski

Całkowite zanurzenie w hebrajskiej rzeczywistości językowej – niezbędnik

Całkowite zanurzenie jest metodą nauki języka poprzez rozmowy z native speakerami oraz korzystanie z naturalnych materiałów w danym języku, takich jak stacje radiowe, filmy, prasa… W tym wpisie zaproponuję wybrane materiały, z których warto korzystać, jeśli chce się wyjść poza podręcznik i wejść głębiej w język hebrajski.

W razie uwag lub potrzeby pomocy w nauce można pisać do autora tego wpisu (w komentarzu lub przez wiadomość do strony: Klub Hebrajski). Dla tych, którzy dopiero planują lub niedawno zaczęli przygodę z hebrajskim, oddzielny wpis z wyjaśnieniami, czym się wyróżnia hebrajski i czego się po nim spodziewać, co może sprawiać trudności i jak sobie z nimi radzić: pierwsze kroki w j. hebrajskim. PS: nie bójcie się klikać w linki, powinny otworzyć się na nowej stronie.

Stacje radiowe:

Na pewno Radio Izraelskie kan.org.il. Armia Izraelska (Cahal) prowadzi dwa popularne kanały radiowe Galey Tsahal (szczególnie cenione w Izraelu są audycje poranne, jest więc w pewnym stopniu częścią kultury codziennej Izraela) oraz Galgalatz Radio (w prostym języku można wysłuchać świeżych raportów  o zdarzeniach, wypadkach itd).

Prasa po hebrajsku:

Jednymi z popularniejszych dzienników są www.ynet.co.il oraz www.haaretz.co.il. Ministerstwo Edukacji prowadzi stronę, na której pojawiają się krótkie wiadomości wraz z nagraniami: hadshon.edu.gov.il/category/ידיעות. Kolejny portal z newsami (plus audio): Arutz7. Funkcjonuje też portal internetowy uczący hebrajskiego poprzez specjalnie do tego tworzone gazety (poziom podstawowy i średniozaawansowany): http://www.hebrewtoday.com (za darmo dostępne przykładowe). Być może kogoś zainteresuje prasa biznesowa: www.calcalist.co.il i www.themarker.com.

Programy telewizyjne po hebrajsku:

Sporo programów izraelskich ma również napisy w języku hebrajskim. Język i społeczeństwo izraelskie dobrze oddają programy komediowe i satyryczne, chociaż nadmiernie uwypuklają pewne właściwości. Należą do nich sitcom Ramzor, zabawne krótkie narracje Ktzarim oraz Srutonim, a także serial będący przyjazną satyrą na historię żydowską: Jehudim Baim, produkowany przez twórców popularnego satyrycznego programu politycznego Eretz Nehederet. Poza tą dawką ironii podroż po społeczeństwie izraelskim w języku hebrajskim umożliwia serial dokumentalny Mishpachot. Warto też sięgnąć po już znane filmy, ale tym razem w wersji hebrajskiej, np. Było sobie życie. Na youtubie można też znaleźć kanał Chinuchit (‘edukacyjny’). Można też samemu sobie znaleźć coś na własne potrzeby w telewizji, np. tutaj: keshet.channel12.co.il/Live.aspx

Strony internetowe poświęcone językowi hebrajskiemu:

learnhebrewpod.com – kurs online (wybrane lekcje za darmo); dictionary.co.il – podstawowe słownictwo hebrajskie (podział na kategorie); in-hebrew.co.il – wyrażenia hebrajskie, których można użyć w odpowiednich sytuacjach (podział na kategorie); https://www.50languages.com/phrasebook/pl/he zbiór learnhebrew.org.il – rosnący zbiór idiomów hebrajskich; http://ae.lms.education.gov.il (materiały edukacyjne na stronie rządowej); https://www.ulpanaviv.com/knowledge-center/materials — materiały edukacyjne na stronie Ulpanu (tzn. studium nauki języka hebrajskiego) w Tel Avivie www.safa-ivrit.org (zagadnienia zw. z językiem hebrajskim); balashon.com (“detektyw” hebrajskich etymologii); http://www.ruvik.co.il/סיפורי-מילים.aspx (historie słów hebrajskich) eincyclopedia.wikia.com (zabawna wersja Wikipedii po hebrajsku, zbliżona do polskiej Nonsensopedii); jezykowasilka.pl/gotujemy-po-hebrajsku-z-Malą-Mi (można też spróbować gotować po hebrajsku, w tym linku więcej wskazówek i stron). HebrewPod101 (trochę podstaw hebrajskiego na youtubie); academia.edu/Arabic_influence (wpływ arabskiego na hebrajski); academia.edu/Arabic_Hebrew_loanwords (zapożyczenia hebrajskie w arabskim); academia.edu/hebrew_and_arabic_in_israel (wzajemne wpływy hebrajskiego i arabskiego w Izraelu), teachmehebrew.com (lekcje z frazami hebrajskimi).

Gry lub aplikacje do nauki języka hebrajskiego:

learnhebrewpod.com/multimediacontent/matching (gra w dopasowywanie słówek hebrajskich do obrazków); http://freehebrewgames.com; memrise.com/courses/english/hebrew (rożne kursy na stronie Memrise); hebrewpodcasts.com/lesson1.php (strona do nauki wyrażeń, z nagraniami); milingua.com/subscriber/free1.asp (internetowy tutorial/kurs języka hebrajskiego, niestety większość treści płatna); http://www.edu-negev.gov.il/svivot/lomdot/olim1/index.htm (zadania z gramatyki przygotowane dla olim, czyli imigrantów żydowskich do Izraela, którzy uczą się hebrajskiego, żeby się zaaklimatyzować w nowej rzeczywistości); goethe-verlag.com/book/Learn_Hebrew_quickly (30 ze 100 lekcji za darmo); http://www.milon.li/Hebraeische_Grammatik.html (gramatyka hebrajskiego po niemiecku); http://www.morim.com/grammaire.php (gramatyka hebrajskiego po francusku) hebrew.ch/lessons (kurs hebrajskiego); fsi-languages.yojik.eu/hebrew (kurs, nagrania); https://langly.pl/efektywna-metoda-nauki-jezyka-hebrajskiego-programem-rosetta-stone-pobierz-demo nauka języka hebrajskiego z programem Rosetta Stone oparta na metodzie zanurzenia (program płatny, ale możliwa do pobrania wersja demo) https://www.academia.edu/5386591/Modern_Hebrew (Modern_Hebrew); http://www.surfacelanguages.com/language/Hebrew http://m.shalomsesame.org/#hebrew (hebrajski z muppetami) http://www.akhlah.com/memory-game (nauka alfabetu przez grę memory); levsoftware.com/alefbet(nauka alfabetu), ebag.cet.ac.il (różne zadania i gry).

Spośrod przydatnych urządzeń należy wymienić:

-słowniki: Morfix (słownik języka hebrajskiego; rozpoznaje rdzenie, więc można wpisywać także formę odmienioną, którą słownik odpowiednio dopasuje już do możliwych znaczeń); iwrit.pl (słownik hebrajski w języku polskim); milog.co.il (słownik Milog); ravmilim.co.il (słownik Rav Milim: zawiera definicje słów i zwrotów, niestety płatny) hebrew-terms.huji.ac.il (słownik Akademii Języka Hebrajskiego); maskilon_dictionary kitzur.co.il (słownik skrótów, w języku hebrajskim jest ich sporo); nivon.co.il (słownik idiomów); pitgam.net (słownik przysłów i cytatów); tapuz.co.il/tserufei-milim (wybrane kolokacje); archive.org/ComprehensiveEtymologicalDictionaryOfTheHebrewLanguage;
-słowniki tematyczne i zbiory wyrażeń/ rozmowek: languageguide.org/hebrew/ (słownik tematyczny obrazkowy z audio) http://www.hebrewlessonsonline.com/pedia/hpindex.html scribd/document/Hebrew-Voyage-Vocabulaire (rozmówki hebrajskie); loecsen.com/learn-hebrew (podstawowe słowka i wyrażenia, ułożone tematycznie, z audio); morim.com/cour_notion.php (tematyczny słowniczek hebrajski po francusku); http://fieldsupport.dliflc.edu/productList.aspx?v=israel (survivalowy przewodnik po kulturze Izraela i języku hebrajskim, zawiera np. wyrażenia przydatne w szpitalu, terminy wojskowe itp…);
urządzenia do rdzeni i czasowników: pealim.com (można sprawdzić jak poprawnie odmienić jakiś czasownik lub tu www.hebrew-verbs.co.il, conjugator…conjugation-rules-model-hebrew, https://cooljugator.com/he, a tu takie czytane na głos teachmehebrew.com/100-basic-hebrew-verbs,); ahdictionary/semitic_roots_appendix; http://shorashon.free.fr/online (sprawdzanie rdzeni);
urządzenia do pisma: Nakdan.aspx (urządzenie, które podaje wymowę wpisanych hebrajskich poprzez dodanie nikudów – pomocniczych kropek oznaczających samogłoski); iwrit.pl/drukowane-na-reczne.php (zamiana pisma drukowanego na kursywę); gate2home.com/Hebrew-Keyboard (klawiatura hebrajska online); sites.google.com/…/hebrew-keyboard-layout (jak zainstalować sobie hebrajską klawiaturkę na kompie).

Podcasty:

streetwise-hebrew (o slangu izraelskim); msradio.huji.ac.il/wwwroot/ulpanpatuach.htm (literatura izraelska w audiobookach); kan.org.il/podcast/; 10.tv/news oraz walla.co.il (newsy: tekst plus filmik); https://www.ranlevi.com (podcasty podzielone na różne tematy); calcalist.co.il/home/search (podcasty na stronie czasopisma biznesowego Calcalist, ale nie tylko o ekonomii).

Strony, które warto obserwować na fb:

Klub Hebrajski (zawiera różne przydatne informacje i ciekawostki na temat języka hebrajskiego, Izraela, judaizmu, kultury żydowskiej, materiały w tym języku; inne inicjatywy w języku polskim to słownik iwrit.pl, Fundacja Schorra oraz Tanach – Biblia Hebrajska), Bepolin na facebooku (też po polsku o hebrajskim + powiązane kanał z lekcjami Bepolin na youtubie), fanpage Akademii Języka Hebrajskiego Chinuchit (sporo materiałów, w tym filmików; sama nazwa wskazuje na wartość edukacyjną); fb/hebrew.language (codziennie nowe słówko hebrajskie); Szolefet Cipornajim (czyli ‘ostrząc pazurki’, strona feministyczna); Statusim Mecajecim (zabawne statusy i filmiki)’ fb/23tv.tv (fanpage wspomnianego już Chinuchit); fb/Hebrew2Go (informacje o hebrajskim).

Materiały do czytania:

sefer-li.net (bajki po hebrajsku); sabailan.com (historie dla dzieci); kids.gov.il/stories (historie dla dzieci z możliwością odsłuchania, też tutaj); benyehuda.org (Projekt Ben Yehuda: zbiory literatury hebrajskiej); lyrikline.org/lang=he (trochę poezji hebrajskiej, do każdego wiersza audio i tłumaczenie na wybrane języki, więcej wierszy: books.google.pl/…); stage.co.il (opowiadania Kereta); mp3music.ynet.co.il (słowa piosenek); snunit.k12.il/shireshet (wiersze); www.ho-lo.co.il (humor); shironet.mako.co.il (wyszukiwarka tekstów piosenek).

Jeśli jednak ktoś chciałby spróbować sił w hebrajskim biblijnym (powstanie o tym oddzielny wpis):

www.animatedhebrew.com/lectures (lekcje hebrajskiego biblijnego: profesjonalnie zrobione filmiki- prezentacje); Gesenius – Hebrew Grammar.pdf (do pobrania za darmo klasyczny podręcznik gramatyki do hebrajskiego biblijnego); http://www.ancient-hebrew.org tanach.leszek-kwiatkowski.eu (Tanach, czyli Biblia Hebrajska, można równolegle czytać polski przekład i tekst oryginalny, także w zapisie paleohebrajskim, wraz z komentarzami Rasziego) słownik talmudyczny Jastrowa (nieco późniejszy okres religii i języka) http://www.adath-shalom.ca/history_of_hebrewtoc.htm (historia języka hebrajskiego).

Paweł Chról

Filozof, judaista, pracuje na codzień z hebrajskim. Interesuje się antropologią i filozofią języka, filozofią podmiotowości, a także żydowską tradycją religijną. Organizator I Ogólnopolskiego Kongresu Młodych Badaczy Semitystów. Niedługo ukaże się jego przekład z hebrajskiego "Zbawienia przez grzech" Gershoma Scholema w Bibliotece Kwartalnika Kronos. Prowadzi stronę Klub Hebrajski – https://www.facebook.com/KlubHebrajski