fbpx
podstawowe islandzkie zwroty

ABC islandzkiego – podstawowe islandzkie zwroty

Zaczynasz, bądź chcesz zacząć przygodę z islandzkim? A może wybierasz się na Islandię i chcesz posmakować języka? Jeżeli tak, to ten artykuł Cię z pewnością zainteresuje. Dzisiaj małe co nieco dla zielonych w temacie, czyli podstawowe islandzkie zwroty!

Zacznijmy od samego początku, a na początku wypada się przywitać. A jak się witamy po islandzku? Może nie jest to bardzo skomplikowane, ale na pewno bardziej niż w języku polskim. Należy pamiętać, że tutaj odmieniamy zwrot przez osoby i liczbę, a więc zwracamy najpierw uwagę na to z kim się właściwie witamy.

Sæll [said̥.l̥]

‘Sæll’ oznacza tyle co polskie ‘cześć’, na Islandii nie ogranicza się to jedynie do znajomych, można tego zwrotu używać praktycznie w każdej sytuacji, np. zwracając się do wykładowcy na uniwersytecie, czy do sprzedawcy w sklepie. Podana forma ‘sæll’ to forma rodzaju męskiego liczby pojedynczej, do kobiety zwrócimy się ‘sæl’ [saiːl]. Jeżeli zwracamy się do grupy kilku osobowej, to zależy jakiej te osoby są płci – jeśli mamy do czynienia z grupą mężczyzn, witamy się formą ‘sælir’, jeśli grupą kobiet ‘sælar’, a jeśli jest to grupa składająca się i z kobiet i z mężczyzn używamy formy ‘sæl’, czyli takiej samej jak do rodzaju żeńskiego liczby pojedynczej. Czyż to nie fascynujące?

Góðan daginn [ˈkɔuːan ˈtai̯ɪn]
 / Góðan dag [ˈkɔuːan ˈtɛaː]

Obie wersje mają to samo znaczenie, obie używane są zamiennie i obie oznaczają ‘dzień dobry’. Tak jak ‘sæl’ możemy używać ich w każdej okoliczności. Tym razem nie ma żadnych haczyków i nie musimy odmieniać zwrotu w zależności od osoby, do której się zwracamy, różnica polega jedynie na tym, że ‘daginn’, to forma określona słowa ‘dag’, w tym przypadku, nie robi to jednak żadnej różnicy w użytkowaniu.

podstawowe islandzkie zwroty
Na ulicach podstawowe islandzkie zwroty mogą okazać się niezbędne. Zawsze lepiej umieć powiedzieć po islandzku… że nie mówi się po islandzku.

Skoro się już przywitaliśmy, to może warto byłoby się przedstawić? Oto kilka podstawowych informacji po islandzku, które możemy podać na swój temat:

Ég heiti….. (imię) [jɛɣ ˈheɪ̯tɪ] – Nazywam się ….

Ég er frá …… (kraj) [jɛɣ ‘ɛr frauː] – Jestem z …..

W tym zwrocie nazwę kraju podajemy w celowniku (Dative). Jeżeli chcemy powiedzieć, że jesteśmy np. z Polski powiemy ‘Ég er frá Póllandi‘ [ˈpoul.lantɪ].

Ég er ….. [jɛɣ ‘ɛr] (liczba) ára gamall/gömul  [auːra ˈkaːmatl/’kœmʏl] – Mam ….. lat

Żeby przekazać ile ma się lat, trzeba się trochę natrudzić. Przede wszystkim należy pamiętać, że podana liczba musi być odmieniona w depełniaczu (Genitive), przy czym pamiętajmy, że w islandzkim odmieniają się tylko liczby od 1 do 4. Następnie jeżeli podajemy liczbę lat równą 1 lub kończącą się na 1 (np. 21) wtedy użyjemy formy ‘árs’ (np. Ég er 21 árs gamall/gömul), we wszystkich innych przypadkach użyjemy formy ‘ára’. Na koniec w zależności czy jesteśmy mężczyzną czy kobietą, użyjemy odpowiednio formy r.m. ‘gamall’ lub r.ż. ‘gömul’.

Mér finnst gaman að ……  [mjɛr fɪn:st ‘kaːman að̠]–  Lubię ………

W tym miejscu możemy wymienić jakiekolwiek czynności, które sprawiają nam przyjemność, a podajemy je w bezokoliczniku, np. Mér finnst gaman að ferðast / lesa bækur/ elda mat……..

podstawowe islandzkie zwroty

Podstawowe islandzkie zwroty opanowane? To może pora na całkowite zanurzenie w islandzkim? Wpadnij też do grupy Językowa Siłka na facebooku!

Jednym z najczęściej zadawanych pytań na początku konwersacji jest ‘Jak się masz?’. Istnieje kilka sposobów aby zadać to samo pytanie po islandzku.

Hvað segir þú/ Hvað segirðu? [khvaːð ‘seiːjɪrð̠ʏ]

Dosłownie: Co powiesz?, a odpowiadamy:

Ég segi [jɛɣ ‘seiːjɪ] ……(allt gott [alt ‘kɔht]/ bara vel [‘bɑːɹə vɛl]/ allt fínt [alt ‘fi:nt] etc.) 

Innym sposobem, aby zadać to samo pytanie jest:

Hvernig gengur? [‘kʰvɛrtnɪɣ ‘keiŋkʏr]

Czyli takie polskie ‘Jak leci?’, a odpowiadamy:

Mér gengur……(allt gott/ bara vel/ allt fínt etc.) [mjɛ‘keiŋkʏr]

Na deser moje ulubione, chyba najmniej popularne, ale najbardziej urocze:

Hvað syngur í þér? [khvaːð ˈsiɲkʏr i: θ̠jɛr]

Dosłownie: Co w tobie śpiewa? , odpowiadamy:

Í mér syngur…. (allt gott/ bara vel/ allt fínt etc.) [i: mjɛr ‘siɲkʏr]

podstawowe islandzkie zwroty
Na odludziu może i podstawowe islandzkie zwroty nie są niezbędne, ale zawsze milej podziwiać przyrodę mogąc w każdej chwili do kogoś zagadać w jego rodzimym języku. O ile taki “ktoś” w ogóle się znajdzie. 🙂

Najbardziej podstawowymi i przydatnymi słowami są chyba jednak ‘tak’ i ‘nie’, po islandzku to odpowiednio: [jau̯ː] oraz nei [neɪ̯], często są one powtarzane po dwa razy (np. nei nei).

Jak pewnie wielu z Was wie, w Skandynawii bardzo lubią używać słowa ‘dziękuję’, tak też jest na Islandii. Po islandzku zwrot ten niewiele się różni od tych w pozostałych językach skandynawskich, kiedy dziękujemy, mówimy :

Takk fyrir [taʰk ˈfɪːrɪr]

Na sam koniec wypada się ładnie pożegnać, a więc kończę i żegnam się po islandzku:

Bless bless ! [plɛsː plɛsː]

 

Karolina Kliś