Palma w Soczi, budynek i mural: Lenin na czerwonym tle. Podpis: Żadne Putiny, tylko Leniny!
Żadne Putiny, tylko Leniny!

Rosyjski na poziomie B1–B2: żadne Putiny…

Jak opanować rosyjski na poziomie średniozaawansowanym (B1–B2)? Zbiór materiałów, który sprawi, że żadne Putiny nie będą dla Was жадными.

Kiedyśmy poznali cyrylicę (a tak naprawdę grażdankę), przerazili się jej wyglądem, spróbowali się z nią zaprzyjaźnić i odkryli, że dzięki znajomości innego systemu pisma można szyfrować wiadomości, a przy tym świetnie się bawić (lub na odwrót), przyszedł czas na naukę rosyjskiego z prawdziwego zdarzenia. Języku rosyjski na poziomie B1–B2, давай, приходи быстрее

Gdybym miała wskazać, co dla osób chcących wejść na poziom średniozaawansowany będzie największym problemem, od razu i bez wahania wskazałabym gramatykę. Rosyjski jest cudownym językiem fleksyjnym, z przepiękną deklinacją i koniugacją oraz ciekawymi wariantami odmiany. Trzecia deklinacja (rodzaj żeński zakończony na –ь, który częściowo przypomina rodzaj męski). Dopełniacz liczby mnogiej rzeczowników zależny od rodzaju liczby pojedynczej (i kilku innych czynników). Przymiotniki twardo- i miękkotematowe (albo takie „obojniaczki”, które łączą w najmniej spodziewanych momentach obie odmiany). Akcent w czasownikach przechodzący z tematu na końcówkę (co potem wpływa na formy trybu rozkazującego)… Tak, gramatyka jest ważna w życiu.

Altana w Soczi nad Morzem Czarnym..
Soczi z widokiem na Morze Czarne

Rosyjski na poziomie B1–B2: gramatyka

Polskie pomoce gramatyczne (i leksykalno-gramatyczne)

  • M. Froelichowa, M. Kwiatkowski, S. Łaszewski, Gramatyka języka rosyjskiego, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1962 – mój numer jeden, jeśli chodzi o kompleksowe omówienie gramatyki. Cudownie przystępne tablice z krótkim wyjaśnieniem. Oczywiście, to nie wszystko, co może zaoferować Wam rosyjski, ale na resztę przyjdzie czas. Jak zdobędziecie, nie wypuszczajcie z rąk. A potem przekazujcie dalej!
  • K. Łukasiak, Rosyjski w tłumaczeniach. Gramatyka. Część 3, Preston Publishing, Warszawa 2020 – seria polecana przez wielu użytkowników, zresztą jak cały cykl „... w tłumaczeniach”. Dołączam do polecających. Na stronie wydawnictwa można zakupić tę część lub całą serię (aż do poziomu C1, bo wydano już czwartą część).
  • A. Wrzesińska, От а до я. Część 2 i 3 – podręcznik dla dorosłych, druga część to poziom A2/B1, trzecia B2. Leksyka i gramatyka podane przystępnie. Więcej informacji znajdziecie na stronie wydawcy.
  • wszelkiej maści repetytoria i książki przygotowujące do matury (która jest na poziomie od B1 wzwyż). W poprzedniej części polecałam chociażby książki WSiP i PWN: Грамматика без проблем, Вот грамматика!, Вот лексика! – na rynku jest spory wybór, chociaż i tak według mnie najlepsza pozostaje gramatyka Froelichowej i pozostałych autorów.
  • „Остановка Россия!” – polskie czasopismo do nauki rosyjskiego oscylujące według mnie wokół poziomów A2–B1. (Niestety nigdzie nie jest podany dokładny poziom, ale jak zaznaczają wydawcy, to pozycja dla osób uczących się już rosyjskiego). Aktualna tematyka, merytoryka, ciekawa szata graficzna, dodatki na stronie internetowej (nagrania mp3 czy listy słówek z danego numeru) na pewno są ogromnym atutem tej propozycji. Chociaż sama nie korzystałam z „Ostanowki” podczas uczenia się rosyjskiego, to wiem, że ma ona swoich wiernych fanów wśród Siłaczy.
  • M. Olechnowicz, O. Spirydowicz, Gramatyka dydaktyczna języka rosyjskiego. Podręcznik dla szkół wyższych, Warszawa 1979 – dla chętnych, ponieważ jest podręcznik akademicki podzielony na dwie części: część I (stricte gramatyczna, rozbudowana) to dla mnie poziom B2/B2+; część druga – B1 i wzwyż (chociaż pewne zagadnienia zaczerpnięte są z poziomu A). Rekomenduję tym wszystkim, którzy czują się już na tyle pewnie w rosyjskim, że będą w stanie zrozumieć zamysł autorów (bo jak sami napisali we wstępie do książki, części są ze sobą ściśle powiązane). Świetne źródło do utrwalenia i usystematyzowania swojej wiedzy oraz do późniejszych powtórek; również jako pierwsza pomoc w czasach kryzysu i niepamięci (nieprzypadkowo dedykowana przez autorów studentom, uczestnikom lektoratów, nauczycielom języka rosyjskiego).

Rosyjskie pomoce gramatyczne (i leksykalno-gramatyczne)

Księgarnie online

Więcej materiałów, które mogą przydać się na tym poziomie (leksykalno-gramatycznych), znajdziecie na stronie księgarń rosyjskich: knizka.pl, ksiegarniarosyjska.pl (chociaż trzeba być ostrożnym, bo część proponowanych książek na poziomie B2 to raczej poziom B2/C1. Tutaj znajdą się też książki uproszczone, na przykład klasyki literatury rosyjskiej). Warto też spojrzeć na pozycje dwujęzyczne (polsko-rosyjskie), z których można korzystać już od poziomu B1 (chociażby seria książek wydawnictwa [ze słownikiem]). Ebooki kupicie/wypożyczycie na litres.ru, a także na litres.pl — polskojęzycznej filii.

Źródła online

  • Краткая русская грамматика – dostępna online dzięki projektowi «СЛОВАРИ.РУ» stworzonemu przez Instytut rosyjskiego języka im. W.W. Winogradowa Rosyjskiej Akademii Nauk oraz firmy «Словари.ру». Twórcy chcą krzewić język rosyjski i rosyjską kulturę, dlatego udostępniają w wersji elektronicznej słowniki i pomoce gramatyczne.
  • portale орфо.ру oraz грамота.ру – pomocne pomoce dostępne od ręki, skarbnice wiedzy gramatycznej.  Orfo oferuje także płatne programy do sprawdzenia pisowni. Gramota, zbudowana na bazie różnych słowników, pozwala znaleźć zasady pisowni (ortografii i interpunkcji) oraz zastosować je w praktyce.
Słupy ogłoszeniowe w Soczi.
Soczijskie słupy ogłoszeniowe

Rosyjski na poziomie B1–B2: Internet (mniej gramatyczny)

Sporo zasobów internetowych polecałam przy okazji artykułu o całkowitym zanurzeniu w rosyjskim. Można je spokojnie wdrażać na tym etapie. O ile wcześniej były one raczej dodatkiem kulturowym, tak teraz radio, telewizja, strony zwykłe internetowe czy te w mediach społecznościowych (wraz z grupami) powinny stać się nieodłącznym towarzyszem. A jeśli tak, to treści w języku rosyjskim warto dostosować do swoich potrzeb. Dzięki temu łatwiej i przyjemniej uczyć się języka, a docelowo – zapomnieć, że się uczymy. W tej części podam te materiały, o których jeszcze nie pisałam albo pisałam, ale warto przypomnieć.

Moje najnowsze odkrycia, którymi chciałabym się z Wami podzielić:

  • Rossotrudnichestvo (Россотрудничество) – oficjalny fanpage rosyjskiej organizacji rządowej – Federalnej Agencji ds. Wspólnoty Niepodległych Państw, Rodaków Mieszkających za Granicą i Międzynarodowej Współpracy Humanitarnej. Autorzy publikują interesujące posty dotyczące kultury rosyjskiej i języka, a z ich oficjalnej strony można się wiele dowiedzieć o różnych inicjatywach (na przykład o projekcie Российское цифровое сотрудничество dotyczącym edukacji w wersji cyfrowej). Naprawdę warto śledzić, nawet jeśli nie po drodze nam z polityką samej Rosji.
  • История.РФ – portal z artykułami poświęconymi historii Rosji (pisanymi z perspektywy rosyjskiej) oraz wieloma materiałami i inicjatywami związanymi z tą tematyką. Osobom interesującym się historią polecam zakładkę Исторические тесты, gdzie znajdują się fragmenty egzaminów maturalnych z historii. Rosyjski odpowiednik matury to Единственный государственный экзамен (ЕГЭ).
  • Russia Beyond – teoretycznie po angielsku, ale zmieniłam język i podaję link do wersji rosyjskojęzycznej o kulturze Rosji.
  • Русское географическое общество – portal organizacji założonej w 1845 roku. Bierzcie i korzystajcie, jeśli chcecie poznać Rosję od strony turysty i podróżnika.
  • russia.travel – podróży nigdy dość. Nigdy w Rosji, która pod względem etnograficznym jest bardzo złożonym krajem.
  • Arctic Megapedia – portal na wzór Wikipedii o małolicznych narodach Rosji (wejdziecie do niego też z Facebooka, adres jest tam podany). Przewspaniała inicjatywa, o której dowiedziałam się, kiedy byłam na konferencji w Soczi w grudniu 2019 roku poświęconej językowi rosyjskiemu i kulturze (nieprzypadkowo Soczi to motyw przewodni grafik tego wpisu).
  • Фонд Русский мир (russkiymir.ru) – przypomniany mi dzisiaj (16.12.2020) przez p. Magdalenę Ziółek-Wojnar na szkoleniu dla rusycystów, za co serdecznie dziękuję! Ciekawy portal z mnóstwem wiadomości na temat języka rosyjskiego i rosyjskiej kultury. Ta fundacja była jednym z patronów zeszłorocznej konferencji w Soczi (w tym roku ta konferencja była – z oczywistych względów – przeniesiona do świata onlajn).

Kursy, materiały audio i wideo

Rosyjski na poziomie B2 w praktyce: przykładowy plan nauki

Słownictwo Zrób mapę myśli związaną z tematem PODRÓŻE  i podziel ją na logiczne kategorie. To będzie twoja baza, którą możesz dowolnie rozszerzać. Dobrze byłoby, gdyby znalazły się tam rzeczowniki, przymiotniki i czasowniki (np. czasownik ехать). Nie rób jej jednak zbyt obszernej.
Gramatyka Z pomocą przedrostków utwórz czasowniki od bezokolicznika ехать, a później ułóż z nimi zdania. Przedrostki: вы-, пере-, от-, под-, раз-, при-. Później pobaw się słowotwórczo z innymi czasownikami i także ułóż z nimi zdania. Ważne! Odmieniaj czasowniki w różnych czasach. Sprawdź nie tylko tryb oznajmujący, ale rozkazujący i przypuszczający. Zobacz, co dzieje się przy przeistoczeniu bezokolicznika w imiesłowy.
Czytanie Wyszukaj w Internecie kilka artykułów z wybranymi przez ciebie słowami kluczowymi. Słowa kluczowe znajdziesz w mapie myśli. Sprawdź, w jakich kontekstach używa się poszczególnych pojęć i wypisz te konteksty.
Pisanie Napisz notkę blogową (maksymalnie 1000 znaków ze spacjami) dotyczącą podróży do wybranego przez Ciebie kraju. Tak, może być Rosja.
Słuchanie Posłuchaj wypowiedzi związanych z podróżowaniem (путешествие, путешествовать). Może to być krótki podcast, filmik zamieszczony na Facebooku czy YouTube, krótka audycja radiowa czy materiał na portalu informacyjnym/portalu stacji telewizyjnej.
Mówienie Ułóż krótką (pięciominutową) wypowiedź na temat swojej najlepszej lub najgorszej podróży.
Powtórzenie Wróć do mapy myśli oraz swoich notatek i odwiedzonych miejsc w sieci.
Sprawdź się! Sprawdź, ile pamiętasz i rozumiesz słów. Możesz ułożyć konkretne zadania:
a) tradycyjne, czyli np. uzupełnianie luk w zdaniu; tekst ze zdaniami prawda/fałsz lub pytaniami, na które trzeba odpowiedzieć; rozsypanka tekstowa, czyli tekst poćwiartowany na kawałki; gramatyczne lub leksykalne warianty odpowiedzi z jedną poprawną,
b) niekonwencjonalne, przykładowo więc wykorzystaj teksty do przeprowadzenia analizy SWOT, rozrysowania drzewka ambitnego celu, chmury i gałęzi logicznej (trzy ostatnie sposoby są narzędziami krytycznego myślenia TOC).

 

Joanna

A jakby ktoś chciał poznać moją językową przygodę, to zapraszam tutaj, do miniwywiadu 🙂 I do dyskusji również zapraszam 😀 

Soczi - przystań jachtowa.
Marina w Soczi

 

Joanna Łaszcz

Zakochana w słowach lingwoholiczka, absolwentka filologii rosyjskiej na Uniwersytecie Gdańskim. Przez blisko trzy lata uczyła rosyjskiego w liceum, przez dwa była też wychowawczynią. Ma sto pomysłów na minutę i nie zawaha się ich użyć. Tak dla hecy obserwuje i analizuje świat. Uwielbia zastanawiać się nad życiem jednostki w społeczeństwie, a wszelkie zachowania społeczne od razu łączy z uwarunkowaniami kulturowymi. Językowa Siłka to jej ulubiona siłownia.